Düşünüyorum o halde varım (!)


Descartes’in bu sözü beni çok düşündürdü. O kadar düşündürdü ki; o halde varım dedirtti.

Birazda içimde merak uyandırdı. Acaba Descartes ne düşünüyordu?

Merakım karşısında oluşan, bu sorunun cevabına, birkaç yorum yapmaya çalıştım ama yinede doğru şıkkı bulamadım.

-Acaba dedim! Maddi sıkıntı çekiyordu da ekmek parasını nasıl bulacağını mı düşünüyordu? Sonra yok olamaz dedim, çünkü bu düşünce, benim esnaf Ahmet abime, çiftçi Nahsan dayıma, emekli Aysel teyzeme, marangoz Ali amcama aittir. Descartes’in bunlarla ne işi olur dedim.

-Çemberi biraz genişleterek, sonra yine acaba dedim! Descartes toplumsal sorunlar ve insanlık için ne yapabileceğini mi düşünüyordu? Yine yok dedim, bu da olamaz! Çünkü böyle bir şey düşünmüş olsaydı, fiilen geride bıraktığı birkaç davranışı veya yazdığı alternatif çözüm önerileri olurdu.

Bir sürü yorum yaptım olmadı. Descartes’in ne düşündüğünü bulamadım. Vazgeçtim!

Düşünüyormuş! Var olabilmek için, bu çok yetersiz ve yalın bir durum.

Düşüncen; önce kendin, sonra ailen, sonra çevren, sonrada içinde bulunduğun toplumda fiile dönüşüp, fayda sağlıyorsa, sen var olabilirsin.

Düşünce, beraberinde fiili getirmelidir. Varlıktan kastımız bu olmalı. O halde:

-Düşünüyorum; açlık sınırının 1.175 lira olduğu, yoksulluk sınırının 3.189 lira olduğu bir ülkede, 846 lira asgari ücretle geçinmek için mücadele veren hasan amcama nasıl bir çözüm üretebilirim?

-Düşünüyorum; ailesinin, bağını-bahçesini satıp okuttuğu, öğrenci kardeşime, nasıl olurda, eğitimde eşitlik ve kolaylık sağlayabilirim?

-Düşünüyorum; dünya genelinde, sömürü karşısında ezilen, kan ağlayan, gözyaşı döken mazlum insanlara nasıl merhem olabilirim?

-Düşünüyorum; sadece içinde bulunduğum topluma değil, tüm dünyaya, adaleti, eşitliği, güveni, ekonomik ve sosyal hakları, nasıl empoze edebilirim?

Ben de düşünüyorum! Ama bu benim varlığımı ispatlamaz. Çünkü bunlar sadece düşüncemde kalıyor. Var olmam için benim bu düşünceleri somutlaştırmam lazım.

İşte bu noktada aklıma bir isim geliyor. Tüm bu sorunları, daha öncesinden düşünüp, çözüm önerileriyle fikirlerini somutlaştırmış, Prof. Dr. Haydar Baş…

Yazdığı Milli Ekonomi Modelini, Sosyal Devlet Milli Devlet projesini, keşke Descartes okusaydı da düşünmek neymiş, varlık nasıl olurmuş görseydi.

Behiye İnekçioğlu