Reklam
  • Reklam
Eski Kilis’te Düğün Ritüelleri
Reklam
Ahmet Benlioğlu

Ahmet Benlioğlu

Eski Kilis’te Düğün Ritüelleri

26 Haziran 2014 - 10:45

İKİ FENNÜS BİR DEYYUS

Anadolu’nun hemen her şehrinde o şehre veya bölgeye has değimler atasözleri vardır. Biz de bu yazımızda biraz argo olmakla beraber özünde espri kokan bir Kilis değimine ve bu değimin nereden geldiğine değinmek istedik. Bu değimi tek başına anlatmak sağlıklı olmayacağından eski Kilis’teki düğün merasimlerinde neler yapılırmış kısa anlatmakta fayda gördük.

Biz yaşımız itibari ile yetişmesek de; konuyu büyüklerden epey dinledik. Çok değil bundan yaklaşık yirmi-otuz yıl öncesine kadar var olan, şimdilerde ise tamamen unutulmuş Kilis düğün ritüellerini tekrar hatırlamak istedik. Bu bağlamda kısa bir derleme yaptık.  

Televizyonun eğlence kültürümüzü bu denli istila etmediği günlerde düğünlerde çok farklı ve günler süren eğlenceler tertip edilmiştir:  Düğünden en az 15 gün önce oğlan evinde oturak eğlenceleri tertip edilirmiş ki bu oturak veya oturtma eğlencelerine önceleri “traş” adı verilirmiş. Erkek tarafı düğünden bir hafta öncesinde koyunlar keser, misafirlerini oğlan evinin havuşunda [i] toplayarak tadına doyum olmayan bir yemek ikramında bulunurmuş. Tabi gelen misafirlerde elleri boş gelmez gelirken yanlarında mutlaka meyve çerez vs getirirlermiş.  Düğüne birkaç gün kala eğlenceler sıklaşır kız evine çeyiz getirmeye gitmeden önce yine oğlan evinde eğlence hat safhaya çıkarmış. Bu eğlencelere Abu Hattab’ınoğlu, Kör Engin, Cümbüş Ali, Kör Cemil gibi çalgıcılar getirtilirmiş. Bu sırada kız evinde de kına gecesi tertip edilir. Buradaki eğlenceye ise Kör Elif sesi ve çalgısıyla renk katarmış.

Düğün günü geldiğinde ise akşam yemeğine kadar yenilir, içilir kız evine gidip gelin alınırmış. Tabi kız evinde biraz gözyaşı ve matem havası “bu da o zamanların farklı bir âdeti olsa gerek”  ve kız evinde derin bir sessizlik olur, lambaları iyice kısılırmış, “kız evinin çırası gibi..” deyimi de buradan gelmektedir. Bu sessizliği oğlan evinin gelmesiyle beraber kız evinin komşularının ve kız evinin yakınlarının havaya silah atması bozarmış. Burada anlaşılması gereken kız evinin konu komşusunun ve yakınlarının oğlan evine bizim kızımız sahipsiz değil mesajı olsa gerek. Gelin baba evinden alınır düğün alanına, oğlan evine getirilir.

 Yatsı olunca güvey namaza götürülür. Namazdan sonra imam damada dua edermiş. Camiden çıkan güvey ve iki yanında iki samimi arkadaşı eve gidinceye kadar sokak sokak gezerler. Gezerken birkaç kişilik yine güveyin arkadaşları veya bu iş için tutulmuş kimseler ilahiler methiyeler okuyup salavatlar getirilermiş. Kararanlıkta yollarını görmek ve daha ziyade dolaşan ekibin düğün ekibi olduğu belli etmek için damadın iki yanındaki arkadaşları ellerine birer gaz lambası (fennüs)alırlarmış. İki fennüs bir deyyus gezme işi de bittikten sonra misafirler müsaade edene kadar eğlence devam edermiş. Bazen misafirler müsaade etmediği için eğlence birkaç gün devam eder damat ve gelin evlerine gidemezlermiş.

Ahmet BENLİOĞLU



[i] Havuş: Eski Kilis evlerinin bahçe genellikle taş döşeli açık çiçekli asmalı bölümü

Kaynak kişiler

1.1955 doğumlu emekli memur Mehmet Ali BENLİOĞLU

2.1937 doğumlu esnaf Abdullah SAVAŞÇIOĞLU

3.1955 doğumlu Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni Mahmut DAL

Bu yazı 595 defa okunmuştur .

YORUMLAR

  • 0 Yorum
Henüz Yorum Eklenmemiştir.İlk yorum yapan siz olun..

Son Yazılar