BERAT OLUNMAK
Üç aylar diye adlandırılan Recep Şaban Ramazan aylarının ortası hükmünde olan Şaban ayının onbeşinci gecesi, kelime olarak; aklanma, suçtan arınma,affedilme manasına gelen Berat gecesine erişmiş bulunmaktayız.(pazartesiyi salıya bağlayan gece/27-28) Kul olmamız hasebiyle sürekli günah ve sevap arasında git-geller yaşamakta olduğumuz kaçınılmaz bir gerçektir. O zaman günahların affı için biz kullara lütfedilen bu gün ve gecelerin kıymetini bilmemiz kendi menfaatimiz açısından öneme haizdir.
***
Berat gecesi Kuranda;
Apaçık kitaba yemin olsun ki, Biz Kur'an-ı mübarek bir gecede indirdik. Biz, gerçekten uyarıcıyız. O mübarek gecede, her hikmetli iş katımızdan bir emirle ayırt edilir...'(Duhan:1-4) olarak haber verilmiştir.
Genel olarak Kuran-ı Kerimin Kadir gecesinde indirildiği bilinir. Bu ayette izah edilmek istenen Kuranı Kerimin esas itibariyle levh-i mahfuzdan indirilişi Berat gecesi olmuştur. Peygamberimize indirilişi ise Kadir gecesindedir. İlgili ayetlerin tefsirinde müfessirlerin ittifakı da budur.
Kur'ânın bu gecede indirilmesinin manası nedir? Derim ki; Şöyle dediler: Yedinci semadan dünya semasına bir cümle olarak (toptan) Levh'te dünya semasına indirildi ve Cebrail (a.s.) sefereye (yazıcı meleklere) imlâ etti, sonra da Peygamber'e yirmi üç senede kısım kısım indirildi.(H.Yazır)
Bu gecede Resulullaha (s.a.v.) şefaatin tamamı verilmiştir. Çünkü Resulullah Şaban'ın on üçüncü gecesi ümmeti hakkında şefaat niyaz etti, üçte biri verildi. On dördüncü gecesi niyaz etti, üçte ikisi verildi. On beşinci gecesi niyaz etti, hepsi verildi.(tefsir /Hamdi yazır)
***
Sevgili Peygamberimiz, bizim de bu geceyi ibadetle geçirmemizi tavsiye etmiş ve şöyle buyurmuşlardır:
Şaban ayının 15. gecesini ibadetle geçirin, gündüzünde de oruç tutun. Çünkü Yüce Allah, bu gece güneş doğuncaya kadar dünya semasına rahmetiyle tecelli eder ve şafak sökene kadar: Tövbe eden yok mu, affedeyim. Rızık isteyen yok mu, rızık vereyim. Hastalığına şifa isteyen yok mu, şifa vereyim. Daha ne gibi istekleri varsa istesinler, vereyim buyurur. (İbn Mâce, İkametüs-Selah l9l, H.No: l388 I/444)
***
Bu mübarek gecede hayrın, bereketin ve güzelliklerin sağanak sağanak yağmasına rağmen; o manevi ziyafetten nasibini alamayacak, o mana denizinde yıkanıp arınamayacak olanlar:
Allaha şirk koşanlar,
İçinde sönmez bir kin ve tükenmez bir düşmanlık besleyenler,
Akrabaları ile ilişkiyi kesenler, kibirli ve gururlu olanlar, ana-babaya asi olanlar,
İçki içmeye ısrarla devam edenler, olarak beyan edilmiştir. (119.Kütübü Sitte/ Et-Tergğip vet-Terhib,)
***
Peygamber Efendimiz (sav) bu geceyi Hz. Âişe validemize şöylece anlatmıştır:
"Bu gece Şaban'ın onbeşinci gecesidir. Allah Teâlâ bu gecede Benü Kelb kabilesinin koyunlarının tüyleri sayısınca insanları Cehennem'den kurtarır. Ancak kendisine şirk koşanların, Müslümanlara karşı kin ve düşmanlık besleyenlerin, akrabaları ile münasebeti kesenlerin, gururlu ve kibirlilerin, ana-babasına asî olanların ve içki içmeye devam edenlerin yüzüne bakmaz. " (Buhârî, et-Tergîb ve't-Terhib, II, 118).
***
Bu gece ile alakalı her kardeşimiz kendi gücü nispetinde bir şeyler yapmanın gayreti içinde olmalı; oruçlarla, kaza ve nafile namazlarıyla, Kuran okumakla, Allahın isimlerini zikirle, hayır ve hasenatlarla gün ve geceyi ihya etmeye çalışmalıdır. Ayrıca da gücü olanlara bu gece ile ilgili bir namazı hatırlatalım;
Berat gecesi namazı
Resulullah (sav) buyurmuştur ki, "Her kim bu gece yüz rekat namaz kılarsa yüce Allah ona yüz melek gönderir. Otuzu ona cenneti müjdeler, otuzu ona cehennem azabından teminat verir. Otuzu da ondan dünya afetlerini savarlar, O'nu da ondan şeytanın tuzaklarını hilelerini savarlar."(tefsir/Hamdi yazır)
Namaz Şöyle kılınır:
Her rek'atte Fâtiha-i şerîfeden sonra 10 İhlâs-ı şerîf okunur. İki rek'atte bir selâm verilerek 100 rek'atte tamamlanır ,Her rek'atte 100 İhlâs-ı şerîf okumak sûretiyle 10 rek'at olarak da kılınabilir
Bu namaza hayır namazı da denmiştir. Geçmiş büyükler bu namazı toplu halde cemaatle de kılmışlardır. Bu namazın çok fazileti olduğu gibi, hesaplanamayacak kadarda çok sevabı vardır.
Hasan-ı Basri Rahmetullahı Aleyh'den gelen rivayete göre:
"Otuz sahabeden dinledim, bu namaz için şöyle dediler: "Her kim bu namazı, berat gecesi kılar ise. Allah-u Teala'nın yetmiş rahmet nazarı ona ulaşır. Her nazarda, kendisinin yetmiş ihtiyacı yerine gelir. Bunların en küçüğü, Allah-u Teala'nın mağfiretidir. Bu namazın kılınması müstehap olup, kılabilenler fazilet ve sevabından istifade ederler. (Gunyetüt Talibin / sayfa: 580 / Abdulkadir Geylani)
***
Hz. Aişe validemizin rivayetine göre, Peygamber Efendimiz, Berat gecesini ibadetle geçirmiş ve kıldığı namazın secdesini diğer zamanlara göre daha uzun tutmuş ve şöyle dua etmiştir: Allahım! Azabından affına, gazabından rızana sığınıyorum. Ya Rabbi! Senden yine Sana sığınıyorum. Sen yücelerden yücesin, Seni layık olduğun şekilde medh-ü sena edemiyorum. Sana layık bir şükürle şükredemiyorum. Sen ancak kendini övdüğün gibisin.( İbni Mace, C. 1, s. 444)
***
Berat ile ilgili Ayet ve Hadisi Şeriflerden anladığımız kadarıyla bu gece bizler için bir milat hükmündedir. Fırsatı ganimet bilip, günahlarımızı af ettirmek için gayret sarf ettiğimiz ve samimi dileklerle Allaha yöneldiğimiz taktirde hayatımızda yepyeni bir sayfa açılmasını sağlamış olacağımız muhakkaktır. Ne kadar günahkâr olursak olalım Allahın af kapısı sürekli açıktır, hele de böyle gün ve gecelerde rahmetin coştuğu zamanlar bizler için çok önemlidir.
Ey kendilerine kötülük edip aşırı giden kullarım! Allahın rahmetinden ümidinizi kesmeyin. Şüphesiz Allah bütün günahları affeder. Çünkü O, çok bağışlayandır, çok merhamet edendir (Zümer, 39/53)
***
Bu gece ve günleri en güzel şeklide değerlendirip yüce Peygamberimizin Recep ayında yaptığı duasının ("Allah'ım! Recep ve Şaban aylarını bizim için mübarek kıl ve bizi Ramazan ayına ulaştır.") sırrına erişmeyi cümlemize nasip eylesin. Her türlü günah ve sıkıntılardan Berat olunan kullardan olmak dua ve niyazıyla..!
UĞUR KEPEKÇİ
