İktisatçılar bir ülke ekonomisinin iki tane sarsıcı verisi olduğunu ifade ederler: cari açık bir başka ifadeyle döviz açığı ve bütçe açığı. Bu iki veriden her ikisi de aynı oranda tehlikelidir. Türkiye özelinde değerlendirirsek, 1980, 1994, 1998 ve 2001 yıllarında gibi olduğu cari açık yıkıcı ekonomik krizlerin, bütçe açığı ise geçen ay olduğu gibi zamların habercisidir.
Dünyada üst sıralardayız
Cari işlemler açığı 2012 yılı Ağustos ayında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 70.7 oranında azalışla 4 milyar 25 milyon dolardan 1 milyar 181 milyon dolara geriledi. Yılın ilk 8 ayında cari işlemler açığı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 33.4 oranında, 18 milyar 128 milyon dolar tutarında azalışla 36 milyar 82 milyon dolar oldu. Ağustos itibarıyla son 12 aylık dönemde birikimli cari işlemler açığı ise bir önceki aya göre 2 milyar 844 milyon dolar azalışla 61 milyar 857 milyon dolardan 59 milyar 13 milyon dolar düzeyine indi. Bu rakama göre, Türkiye son bir yıl içinde en fazla cari açık veren 4. ülke konumunu koruyor.
ABD dünya lideri
Dünya cari açık liginin liderliğini uzun yıllardır ABD götürüyor. ABD açık ara önde olsa da, istediği kadar dolar bassa da, cari açığını azaltmaya çalışıyor. Bundan yaklaşık 6 yıl önce 700 milyar dolar olan cari açığını Haziran 2012 itibariyle 477.8 milyar dolara indirdi. ABD, cari açığını para basarak ve dünyayı sömürerek kapatıyor! ABD'nin ardından ikinci sırada 88 milyar dolarla İngiltere yer alıyor. İngiltere'yi ise 77.1 milyar dolarla Hindistan izliyor. Türkiye ise 59 milyar dolarla 4. sıradaki yerini koruyor. Türkiye'nin ardında 50.7 milyar dolarla Fransa beşinci, 49.7 milyar dolarla Brezilya altıncı, 47.6 milyar dolarla Kanada 7. sırada bulunuyor. Avustralya 42.1 milyar dolarla sekizinci, İtalya 39.3 milyar dolarla dokuzuncu, İspanya ise 39.1 milyar dolarla 10. sırada yer alıyor. Bu ülkelerin hepsi "ekonomik büyüklük" olarak Türkiye'den üst sıralarda yer alıyor. Öte yandan, iki sene öncesine kadar 100 milyar dolardan fazla cari açık veren İspanya'nın, ekonomik kriz nedeniyle cari açığını önemli ölçüde azaltması da dikkat çekiyor.
Turizm gelirleri az da olsa arttı
Ağustos itibarıyla turizm gelirleri, geçen yılın 8 ayına göre 81 milyon dolar tutarında artarak 14 milyar 847 milyon dolara, turizm giderleri de 671 milyon dolar tutarında azalarak 2 milyar 581 milyon dolara geriledi.
Yatırım geliri dengesinin altında yer alan doğrudan yatırımlar, portföy yatırımları ve faizlerden oluşan diğer yatırımlarda gerçekleşen toplam net çıkış, geçen yılın ilk sekiz ayına göre 755 milyon dolar tutarında azalarak 4 milyar 715 milyon dolara geriledi.
Cari fazla veren ülkeler
Dünyada cari fazla veren (hizmet ya da mal ihracatı ithalatından fazla olan) 5 ülke dikkat çekiyor. Bunlar Çin, Almanya, Japonya, Rusya ve Suudi Arabistan. Cari fazla ligi ise şöyle:
1. Almanya/215.8 milyar dolar
2. Çin/191.1 milyar dolar
3. Suudi Arabistan/169.1 milyar dolar
4. Rusya/102.9 milyar dolar
5. Japonya/84 milyar dolar
6. Hollanda/78.8 milyar dolar
7. İsviçre/78 milyar dolar
