Evsaf-ı Haleb: Al-i Osman fethettiğinde bir eyalet yapmışlar idi. Sancak bağlamışlardır. Bu sancaklar şunlardır:
Adana, Balis, Birecik, Haleb, Uzayr, Kilis, Mearra.
Sonra bu sancakların eyalet olmuş Adana gibi ki başka paşası vardır. Bazısı sancak olmuş Mearra ve Birecik gibi ve bazısı has olmuş Uzayr, Kilis gibi. Velhasıl halen Haleb vilayetinin payitahtıdır (merkezidir).
Kilis, Azaz ve Menbic livasını yazarken de der ki:
?Kilis ve Azez Haleb?in batı-kuzeyindedir. Bir kalesi vardır. Toprağı iyidir, sulak ve verimlidir. Akrepten, böcü börtü gibi haşerattan emindir. Bunlar bu bölgede bulunmaz. Menbic?i Şam?ı alan İran hükümdarlarından birisi yapmış ve Menbih adını vermiştir. Sonra bu ad Arabçalaştırılarak (Menbiç) olmuştur. İran hükümdarı burada bir ateşgede (ateşevi) yapmış, Babek oğlu Erdeşir?in evladından birisini bu ateşevine memur etmiştir.
Menbic?de en çok dut ağacı bulunur. Bu ağaçları ibrişim yapmak için muhafaza ederler. Toprağı sulu ve verimlidir. Şimdi bu iki sancak nahiyeleriyle beraber valide sultanın (padişahın anasının) hasıdır. Kendisi tarafından gönderilmiş voyvodası vardır.
Uzayr diğer adıyla Math Haleb?e bir merhaledir. Müstakil bir sancaktır. Bütün köyleri ma?murdur, suyu vardır. Velhasıl Coma, Cebel-i Seman, Cebel-i Sumak kavmi ismailidir. Cebel-ül a?la, Gancere, Cebel-i Bariş, Ruc-i dahil Sağur hepsi Haleb?in etrafındadır.?
328 yıl önce Kilis valide sultanın hası idi. Geliri valide sultan adına voyvoda ile sağlanır, Katib Çelebi zamanında Kilis?in kalesi ayakta idi.
Alıntı : İ.Hakkı Konyalı ? Abideleri ve Kitabeleri ile KİLİS TARİHİ - 1968
Tahmini okuma suresi: 2 dakika.
