Kilis'in Sokakları Neden Dar?

Ortadoğu ve Osmanlı yerleşim anlayışlarının birlikte görüldüğü Kilis’te, sokakların bu kadar dar olmasının nedeni güvenliğe bağlanırken, düz bir ovada gelişen şehrin bir kaleden yoksun olduğu gözleniyor. Coğrafi Ortam Ve Kent Fizyolojisi İlişkileri:XIX. YÜZYIL KİLİS ŞEHRİ ÖRNEĞİ çalışmasında bu konuya değinen Yrd. Doç. Dr. İlhan Oğuz AKDEMİR  ve Öğr. Gör. Ömer Faruk İNCİLİ, bakın nasıl açıklıyor:

SOKAK CADDE VE KENT SİSTEMİ

Sokaklar dardır.Sokak genişlikleri daha çok yayalar ve yük taşıyan hayvanlara göre yapılmıştır. Sokaklar sık sık yer değiştirmektedir. Uzun bir mesafede sokakların yön değiştirmeden devamı enderdir. Bu konumu ve özellikleri ile şehir dokusu bir bitki yaprağının üzerindeki damar ve hücre yapısına da benzetilebilir.

Bu labirenti andıran yol sistemlerine yönelik çok çeşitli açıklamalar önerilmişti. Bunlardan ilki iklim ile ilgili açıklamalar: sokakların dolambaçlı hali gölgeli alanlar yaratmakta, toz kaldıranrüzgârları kesmektedir. İkincisi güvenlik kaygısı. Üçüncüsü ise müslüman toplumların ana kaygılarından biri olan aile mahremiyetinin korunması kaygısı. “Birçok örnekte tüm çeşitliliklerine karşın türdeş gruplara sokulabilecek bu yol eğrilerini açıklamak için, kentleşme tarihine başvurmak gerektiği kesindir: bir ağacın dallarını andıran sokak çizgileri belki kendiliğinden bir evrimin, daha düzenli hatlar ise önceden

tasarlanmış şehircilik girişimlerinin sonucu olabilirler (Raymond, 1995, s.127-128)”. XIX. yüzyılda Kilis şehrinin cadde ve sokak sistemleri bu unsurlara bağlı şekillenmiştir.

Kaynak:COĞRAFİ ORTAM VE KENT FİZYOLOJİSİ İLİŞKİLERİ:

XIX. YÜZYIL KİLİS ŞEHRİ ÖRNEĞİ

(Physiology of Geographic Environment and Urban Relations:

Example of 19th Century City Kilis)

Fırat Üniversitesi, İnsani ve Sosyal Bilimler Fakültesi, Coğrafya Bölümü

[email protected]

Öğr. Gör. Ömer Faruk İNCİLİ

Kilis 7 Aralık Üniversitesi, Muallim Rıfat Eğitim Fakültesi, Sosyal Bilgiler

(Kilis Postası Haber Merkezi)