Bu türbe Kiliste genellikle Kütküt Dede ismi ile anılmasına rağmen biraz daha işin önemine vakıf kimselerce Şemun Nebi Türbesi diye de bilinir. Bu isimlerin her ikisi de esasen doğrudur. Zira türbe içinde iki ayrı sanduka vardır. Bizim öğrendiğimize göre Kütküt Dede vaktiyle bu türbenin bakıcılığını yapmış, halkın takdirini kazanmış, keramet ehli bir zat-ı muhteremdir.
Diğer sanduka ise Şemun Nebi adına ithaf edilmektedir. Türbe Kilisin Nurettin Mahallesinde bulunmaktadır. Türbe üzerindeki tamir kitabesi 1958 yılını göstermektedir. Şair Fazılın yazdığı kitabeye göre türbenin yapılış tarihi 1891 olarak belirtilmektedir.[1] Türbeye ad olan (kütküt) halk arasında arpacık diye bilinen göz rahatsızlığının diğer adıdır. Halk, Kütküt Dedenin de meftun bulunduğu bu türbenin toprağından alıp gözlerinde çıkan kütküte sürermiş. Öyle anlatılıyor ki, bu işi yapanlar şifa bulurmuş. Bir vakit Kiliste salgın olan göz humması ve dönemin gayet basit tedavi şekilleri düşünüldüğünde bu olasılık daha da güçlenmektedir.
ŞEMUN NEBİ KİMDİR?
Anlatılan bir menkıbeye göre Palulu Mehmet Efendi bir savaşta arkadaşları ile beraber tehlikeli bir duruma düşmüş, düşman tarafından imha edilecekken bu türbe içinde yatan zat yeşil elbisesi ve sancağı ile yetişip onları bu vahim durumdan kurtarmıştır. Bunun üzerine bir minnet borcu olarak Mehmet Efendi Kilise döndüğünde bu türbeyi tamir ettirmiştir.
Türbenin kitabesini yazan Şair Fazıl Kiliste asil bir aileye mensup Kırıkzâdelerden Hâmid Efendinin oğludur. 1841 yılında Kiliste doğmuştur. Bu türbedeki kitabeyi yazdığı sene Hicaza gitmiş, Medinede Harem-i Şerifte müderrislik yapmış, iyi bir ilim adamı ve güçlü bir şairdir. 45 yaşında Medinede bekâr olarak vefat etmiştir. O, bu türbenin Şemun Nebiye ait olduğunu belirtirken halk da bunu bu şekilde beyan etmektedir. Lakin hâl böyle iken Kuran-ı Kerimde bu isimde bir peygamber adı geçmemektedir.[1] Fakat İslam inanışına göre insanlığa gönderilen peygamberlerin sayısını ancak Allah (c.c.) bilmektedir. Yani bu türbede Şemun Nebi isminde bir peygamberin yatması ihtimali vardır.
Hz. İsanın doğumundan 2206 sene evvel doğduğu ve 147 yaşında öldüğü kabul edilen bir adı da (Allahın kulu) olan İsrail, Hz. Yakubun on evladından birinin de adı Şemundur. Bir rivayete göre Hz. Yûsuf Mısıra sultan olduğunda ondan erzak istemek için gelen kardeşlerinden birini erzak karşılığı rehin almıştır. Bu rehin alınan kardeşi bazı kaynaklar Bünyamin olarak bildirirken bazıları ise Şemun olarak bildirirler. Şemseddin Sami Kamusul Alâmda: Şemon, St. Simon Hz. Meryemin yeğenidir. Hz. İsaya iman etmiş ve 170 yılında 120 yaşında öldürülmüştür. Buna benzer ibareler değişik kaynaklarda geçmektedir. [2] Bu bilgilerden anlaşılacağı üzere Şemun isminde biri vardır. Fakat adı geçen bu şahısların herhangi birinin Kiliste meftun olduğuna dair hiçbir aslî belge yoktur. Kilisteki bu türbenin ne zaman yapıldığı gibi türbeye neden bu ismin verildiği de muammadır.
