Dünyayı uzun zamandan beri tehdit eden kuş gribi sonunda Türkiyeye de geldi. Kuş gribi çok hızlı bir şekilde yayılım gösteren ve özellikle kanatlı kümes hayvanlarında çık hızlı bir şekilde yayılan bir VİRÜS hastalığıdır. Bu virüs bir günde veya bir gecede binlerce hayvana bulaşabilir ve hepsini öldürebilir. Çok çabuk bulaşır ve hızlı bir seyir takip eder.
Bulaşma yolları çok çeşitlidir. Hava yoluyla, dışkıyla, direkt temasla ve tozlarla, toprakla ve her türlü taşıyıcıyla çok çabuk bulaşabilir. Hastalıklı kümeslerin ve kurumların tümünün dezenfekte edilmesi, tecrit edilmesi ve karantinaya alınması gerekmektedir. Aksi takdirde hastalık, çok çabuk bir şekilde etrafa yayılma gösterebilmektedir.
Şimdi bu KUŞ GRİBİnin daha kolay anlaşılabilmesi için, konuyu sırayla soru cevap şeklinde ele alalım!
I Kuş gribi nedir nasıl bir hastalıktır?
Kuş gribi, Normal olarak sadece kanatlı kümes hayvanlarında görülen ve nadiren domuzlara da sıçrayabilen bir virüs hastalığıdır. Toplu bir şekilde beslenen kümes havyalarında en çok görülen ve en hızlı gelişen hatta bir günde epidemik halini alabilen bir virüs hastalığıdır. Bu hastalık modern dünyanın bir nevi kuş vebasıdır. Kümes hayvanlarında görülen bu hastalığın başlıca iki değişik türü vardır.
A Kuş gribinin birinci türünde hastalık, tavukların ve diğer kümes hayvanlarının sadece tüylerinin dökülmesi ve yumurtlamanın kesilmesiyle sınırlı kalmaktadır.
B Fakat hastalığın ikinci şeklinde büyük tahribatlar oluşmaktadır. Hastalığın bu tür bir şiddetli şekli 1878 yılında İtalyada görülmüştür. Bu ikinci tipi çok süratle yayılır ve tavukların, hindilerin ve tüm kümes hayvanlarının hızlı itlafına sebep olmaktadır. Bu tür kuş gribinde ölüm oranları % 100 olmaktadır. Hastalık tüm kümes hayvanlarını bir günde öldürebilmektedir. Çok bulaşıcı özellikleri mevcut olup etrafa da çeşitli yollarda hızla yayılmaktadır. Eğer gerekli şekilde tedbir alınmazsa tüm ülkeyi hatta dünyanın belirli kısmını hızla kaplayabilmektedir. Virüs hayvandan hayvana hızla gedmektedir. Bu hızlı geçiş esnasında virüs mutasyona uğrayarak insan (homo sapiens) tipine dönüşebilmektedir. Bu takdirde de insanlara kolayca sirayet ederek ölümlerine sebep olabilmektedir.
Kuş gribinin bazı belirtileri
Kuş gribi hastalığının ilk belirtileri diğer grip durumlarına çok benzemektedir. İlk anlarda, bu hastalıkta ateş, öksürük, boğaz ağrısı, kırıklık ve değişik bölge sancıları ve baş ağrıları görülmektedir. Bazen yavaş bazen de çok hızlı bir şekilde zatürree belirtileri ve solunum yetmezliği gelişmekte ve hasta zorlukla nefes alabilmektedir. Bazen mide ve bağırsak şikayetleri de görülebilmektedir.
Virüsün bulaşıcı özellikleri
Kuş gribi virüsünün bulaşıcılığı virüs tipine bağlı olmaktadır. Bu virüsler arasında A tipi H5 N1 adındaki virüs insan için de tehlikeli olmaktadır. Böylece kolaylıkla insandan insana bulaşabilmektedir. Öte taraftan genel olarak sıkılıkla rastlanan ve kuş hayvanlarında görülen kuş gribi virüsleri, insanlara bulaşmamaktadır. Ancak virüslerin mutasyonları ve azgın tipine dönüşmeleri kolaylıkla husule gelebilmektedir. Kuş gribi hastalığı da bir virüs hastalığıdır. Bunu unutmamak gerekmektedir.
(1918deki İspanyol gribi şeklinde gelişen bu virüs hastalığının milyonlarca insanı öldürdüğü bilinmektedir. Bunun dışında, 1997 yılından beri hastalıktan kaynaklanan ölümlere de rastlanmaktadır.)
Hastalığın yayılışı
Virüs taşıyan kuşlar hastalığı salyaları ile bulaştırabilmektedir. Bu virüslü dışkı olan yerlerle Kuşlar temas ettiklerinde virüsü hemen kapmaktadırlar. Bunun yanında içtikleri su kaplarından su gölcüklerinden, gezdikleri yerlerdeki toz ve topraklardan da bu virüs kolaylıkla sirayet edebilmektedir. Onun için kuş gribi görülen bölgeleri çok iyi bir şekilde dezenfekte etmek gerekmektedir. Türkiyedeki kuş gribi oldukça hızlı başladı. Alınan bilgilere göre şu anda kuş gribinin sadece kuşlarda görüldüğü bildirilmektedir. İnsanlarda ise kuş gribine rastlanmamıştır. Onun için hiç kimsenin paniğe kapılmaması gerekmektedir.
Prof.Dr. Cahit BABUNA
