Türk Bilim İnsanları Tanıtılıyor

Bazı ulusal gazetelerde “İstanbul Cezeri Müzesi” kurulması hakkında haberler yer aldığına dikkat çeken KYÜ Rektörü Prof. Dr. İsmail Güvenç, “Üniversite olarak kültürel ve yerel değerlerimize saygı çerçevesinde bu tür çalışmalar yaparak gençlerimizin tarihimizi öğrenmelerini amaçlıyoruz. Gelecek nesilleri, geçmiş değerlerimizle buluşturmanın en güzel örneğini üniversitemiz kampüsünde yaşıyoruz. İstanbul’daki Cezeri Müzesi çalışmasından önce KYÜ olarak biz gençlere Cezeri’yi tanıtmak için Mühendislik Mimarlık Fakültesi’nin hemen ön kısmında büstünü yaptırdık. Birçok konuda olduğu gibi Türk-İslam bilim insanlarının tanıtılması konusunda da öncü bir üniversiteyiz” dedi.

Rezzaz El Cezeri Kimdir?

Artuklu Beyliği 1102-1409 yıllarında Mardin-Harput ve Hasankeyf’de kurulmuş Oğuz-Türkmen Beyliği’dir. Ebû’l İz İbni İsmail İbniRezzaz El Cezerî1136 yılında Şırnak’ın Cizre ilçesinde doğmuştur. Cezeri,fizik ve mekanik alanlarında yoğunlaşmış ve pek çok buluşa imza atmıştır.

Dünya bilim tarihi açısından bugünkü sibernetik* ve robot biliminde çalışmalar yapan ilk bilim adamı olan Cezeri'nin yaptığı otomatik makineler günümüz mekanik ve sibernetik bilimlerinin temel taşlarını oluşturmaktadır. Kısaca “Kitab-ülHiyel” adıyla bilinen eseri "Mekanik Hareketlerden Mühendislikte Faydalanmayı İçeren Kitap”ta birçok cihazın kullanım esaslarını, yararlanma olanaklarını çizimlerle göstermiştir.

Ünlü bilim adamı Cezeri’nin başlıca yapıtları fil su saati, tavus kuşlu ibrik, mumlu saatler, fıskiyeler, abdest almak için otomatlar, suyu yukarı çıkaran araçlar, saz çalan robotlar ve masadır.

 

* Sibernetik: güdüm bilimi; canlı ve cansız tüm karmaşık sistemlerin denetlenmesi ve yönetilmesini inceleyen bilim dalıdır. Sibernetik, düzenli sistemlerin, bu sistemlerin yapılarının, limitlerinin ve sistemin imkanlarının araştırılmasına ilişkin disiplinlerarası bir yaklaşımı içerir. Sibernetiğin konu aldığı sistemler mekanik, fiziksel, biyolojik, düşünsel ve sosyal olabilir.

(Kilis Postası Haber Merkezi)