Nedir?
Akciğerler suyla dolduğunda, normal göğüs genişlemesi kısıtlanır ve dolaşan oksijen azalır. Bu da kanı daha asitli yapar ve beyin hasarına yol açar.
Boğulma çoğunlukla engellenebilir. Kurbanlar çoğu kez yüzme bilmeyen sağlıklı çocuklardır. Ancak boğulma vakalarının yaklaşık üçte birini soğuk ve tehlikeli sularda yorulan, haplar ve alkolle sarhoş olan veya ani kalp kriziyle sarsılan yüzücüler oluşturur. Genellikle ilkyardıma koşanlar sağlık görevlileri değildir (bu siz olabilirsiniz).
Neye Bakmalı?
- Hasta soluk alıyor mu diye kontrol edin.
- Soluk almıyorsa, nabzını boyundan kontrol edin.
Ne Yapmalı?
- Olabildiğince çabuk hastayı sudan çıkarın. Cankurtaran veya sağlık görevlisi gibi eğitimli personel hasta henüz sudayken tedaviye başlayabilir.
- Hastayı sırtüstü yatırın ve başını hafifçe arkaya doğru eğin. Nabız yoksa kalp-solunum canlandırma masajına başlayın. Hasta 30 saniyeden daha çok su altında kaldıysa kalp-solunum canlandırma masajı gereksinimi daha acildir.
- Kalp-solunum canlandırma masajına yardım etmek, oksijen cihazı sağlamak ve gerekli ilaçları tatbik için 112'yi arayın.
- Hastanın nabzı varsa, derhal ağızdan ağıza veya ağızdan buruna solunuma (3-4 saniyede bir nefes olmak üzere) başlayın. Ağızda ağıza solunum hastanın solunum merkezini uyarabilir ve ivedi bir düzelme yapabilir.
- Sürekli olarak hasta canlandı mı veya kendi kendine nefes alıyor mu diye kontrol edin.
Ne Yapmamalı?
- Hastanın akiğerlerindeki suyu, karına ve göğse baskı uygulayarak çıkarmaya çalışmayın. Çok büyük oranda su yutmuş olabilir ki, bu da midedeki suyun havayolu pasajlarına itilmesine yol açıp hastanın durumunu kötüleştirebilir.
- Hemlich manevrasına kalkışmayın. Boğulma vakalarında fayda etmeyecek ve kalp-solunum canlandırma masajına engel olacaktır.
Tipik Tedavi
Bir an önce oksijen temin edilecek ve önemli durumlarda hasta suni solunum cihazına bağlanacaktır. Büyük miktarda su solunması akciğer dokularına zarar verir ve fazla sıvı hastanın hava dolaşımını bozabilir.
Özel kan testleri (arter kan gazları) hastanın PH (asit-alkali) durumunun yanı sıra dolaşımda ne kadar oksijen ve karbondioksit olduğunu ölçer. Bozukluklar yoğun bakımda izlenme sonunda düzeltilecektir.
Buzlu veya dondurucu soğuk sudan kurtarılan hastada hipotermi tedavisi gerekebilir.
Göğüs röntgenleri, zatürre veya akciğer hasarını teşhis edebilmelerine karşın, hastanın dolaşımının yeterli olup olmadığını veya suyun tümden çıkarılıp çıkarılmadığını göstermezler.
Müdahale Sonrası Bakım
Kan gazı dengelenmiş hasta genellikle 1-2 gün içinde taburcu edilir. Ancak akciğer, kalp veya beyin hasarı olan bir hastada daha sık izlem gerekir. Kalp-damar ve solunum komplikasyonları (kalp krizi, zatürre, aritmi) her an oluşabilir. Bu yüzden hasta için tehlike geçene kadar yoğun bakım devam etmelidir.
Doktorunuz Diyor Ki
Dinleme aletini boyuna koyarak nabız alma pratiği yapın. Aleti çene kemiğinin açısının altına gelecek şekilde yerleştirin. Nabzı bir seferde bir yere dokunarak alın.
Kaynak:
İlkyardım Klavuzu
(?BİOFARMA?nın Türk tıbbına armağanıdır)
