İnsan Isırıkları
İnsan hayatını tehdit eden enfeksiyonlar bulaştırabilir. Çünkü insan ağzında oksijen yokluğunda gelişen anaerobik bakteri bulunur. Farkına varılmayan enfeksiyonlar 12 saat sonra ölümcül hale dönüşebilir. İnsan ısırıkları özellikle ellerde veya kollarda yoğun ısırıklardan veya diş temasıyla meydana gelen berelerden oluşmaktadır. Herpes, Hepatit B ve HIV virüsleri de ısırıklar yoluyla bulaşabilir.
Köpek, Kedi Ve Diğer Hayvan Isırıkları
Deriyi delebilir, kemik ve dokuları ezebilir, enfeksiyona neden olabilir ve kuduz bulaştırabilir. Çoğu ısırıkta hasar yüzeyseldir, anına ciddi acil tıbbi tedavi gerektiren önemli yaralanmalar oluşabilir. Örneğin, sadece derinin açılmasına neden olan bir ısırık ciddi enfeksiyona neden olabilir. Enfeksiyon hayvanın boyutuna, deliğin derinliğine ve hastanın yaşına bağlıdır. Çocuk ve yaşlılar enfeksiyonlara daha çok yatkındırlar.
Kedi ısırıkları köpek ısırıklarına göre daha seyrek görülür. Ancak, kedi ısırığı ve tırmığı köpeklerden daha fazla enfeksiyona neden olur. Kedilerin sivri ve ince işleri daha derine nüfuz eder, tendonları, sinirleri ve damarları yaralayabilir. Bu yaraları temizlemek çoğu kez zordur. Ayrıca, kediler sık sık tırnaklarını yaladıklarından, çok küçük çizikler bile kolaylıkla enfekte olabilir.
Neye Bakılmalı?
Hayvanda:
- Hayvanın cinsine. Her ne kadar ülkemizde kuduz gittikçe azalıyor olsa da, aşılanmamış başı boş hayvanlardan ötürü küçük de olsa bir risk vardır. Yarasalar olası kuduz taşıyıcılarıdır. Bununla beraber, onlara dokunma izni olan yegane kişiler, esas risk altında olan ehliyetli doğa uzmanlarıdırlar. Yabancı ülkelerde her memeli, özellikle de vahşi köpekler, tilkiler, porsuklar ve kokarcalarla rakunlar kuduz taşıyıcılarıdırlar.
- Ağızaki köpürme durumuna. Köpürme olması kuduza işarettir.
- Hayvanın vahşi olup olmadığına. Başı boş veya ev hayvanı olup olmadığına. Hayvanın aşılı olması gerekmektedir.
Hastada:
- Kanamaya.
- Açık delinmiş yaralara, kesiklere, tırnak izi sıyrıklara.
- Sıyrık oluştuktan bir hafta sonra kedi tırmığının yaraladığı yerin yanındaki şişmiş bezelere.
Ne Yapmalı?
- Yarayı ne tür bir hayvanın yaptığını bulun. Bu gereken tedavi çeşidinde fark yaratabilir.
- Acilen 112'yi arayın.
- Hayvanın ağzı köpürmüş mü, hayvan vahşi veya başı boş mu, araştırın.
- Temiz bir bezle yaraya hafif bir baskı uygulayarak kanamayı durdurun.
- Kapalı yaraları antiseptik sabunla ve steril suyla temizleyin.
- Hastayı bir an önce en yakın acil servis ünitesine götürün.
Tipik Tedavi
İnsan Isırıkları
Hiçbir zaman dikilmez. Çünkü insan ağzındaki bazı bakteriler oksijen yokluğunda çoğalabilir. Yaralar temizlenir ve sıvılarla yıkanır. Eğer yara ciddiyse, bir operasyon odasında incelenir ve yaralı bölge yüksekte tututulur. Damar içi antibyotikler verilir.
Köpek, Kedi Ve Diğer Hayvan Yaraları
Antiseptik sabun ve steril suyla temizlenir. Büyük yaralar dikilir, fakat küçük yaralar genellikle açık bırakılır, yıkanır ve steril pansumanla kapatılır. Hasta son beş yıl içinde aşılanmamışsa, tetanos aşısı yapılır. Küçük cerrahi ve/veya antibyotik uygulamasının gerekli olup olmadığı yönünden hasta değerlendirilir. Kedi ısırması durumunda genellikle antibyotik verilir. Çünkü kedi ısırıklarının temizlenmesi zordur. Kuduzdan kuşkulanıldığına, hastaya immunoglobin ve kuduz aşısı uygulanır.
Müdahale Sonrası Bakım
Yaralar genellikle dikişe gerek duymadan kapanır. Her iki ile üç günde bir incelenmeli ve iyileşme süreci gözlenmelidir. Ayrıca enfeksiyon yönünden kontrol edilmelidir.
Yaradan uzanan kırmızı ince bir çizgi bakterilerin dokularda ilerlediğini gösterir. Bu damar içi antibyotiğin gerekli olduğunu gösteren bir işarettir.
Doktorunuz Diyor Ki
Her sene, rapor edilen binlerce ısırıktan köpekler sorumludur. İnsanlar tarafından ısırılan hastalar, hayvanların saldırısına uğrayanlardan daha çok tedaviye gereksinim dıuysalar da, genellikle tıbbi bakım almaktan utanırlar. Bütün insan ısırığı kurbanlarına acil tıbbi bakım uygulandığından emin olmalıyız. Çünkü yaralandıktan sonra 24 saate kadar enfeksiyon izleri görülmeyebilir.
Kaynak:
İlkyardım Klavuzu
(?BİOFARMA?nın Türk tıbbına armağanıdır)
