Umreden döndük. İstedik ki izlenimlerimizden önce işin uzmanına müracaat ederek Umre ibadetinde yapılanların hikmet ve sır planına bir göz atalım.
Bu konuda Prof. Dr. Haydar Baş’ın konusunda gerçekten emsalsiz bir eser olan Hac (Hac Arafat’tır) adlı eserinden istifade edeceğiz İnşallah.
Bildiğiniz gibi Hac İslam’ın beş şartı arsında bulunmaktadır. Umre Hac ile eş değerde değildir. Ama Umre’de Hac’daki gibi ihrama girmek, tavaf etmek, sa’y etmek gibi fiillerin yaşanması aynıdır. Şimdi bu fiillerden hikmetleriyle bahsetmeye çalışalım;
“İhrama girmek: Vukuunda en küçük ihtimali olmayan ölümü düşünmek (tefekkür-ü mevt) günahların terki amellerin kısaltılması ve ihtirasların azaltılmasında ve de kalbi rikkate gelerek hüzünlenmesi ve Hakka meyl etmesi büyük tesir icra eder. Ölmeden evvel ölümü yaşamak, ölümden sonrasına hazırlık için şarttır. Ölümü tefekkür çoğu kez hayali zorlayarak olmaktadır. İşte hac esnasındaki ihrama girmek ölümü hayalden de öte müşahhas bir vaka olarak yaşatan bir ibadettir. Sanki herkes, bembeyaz kefenini giymiş, âlem-i bekanın kapısını çalmaktadır. Günahı ve sevabıyla bütün hayal bir film şerdi gibi göz önünden geçmektedir.”
“Tavaf: Tevhit şuuru için, vuslat yolunda Hakk’a seyr-u sülûkun canlı bir ifadesidir. Bu bir dönüştür ki bütün kâinatın zerreden küreye dönüşü hem de zikir cümbüşü ile anlatılır. Bu dönüş ki ,”Geliş O’ndandır, dönüş O’nadır.” (Bakara;156) gerçeğinin bir ifadesidir. Tavafta Hakk’a seyr-i sülûk’un kalp, akıl, dil ve topyekûn azalarla ve hem zikrullah ile hem de Kâbe gibi vasıtalar ve vesilelerle yapılmasının tembih ve işaretleri vardır. Kısaca tavaf Hakka gidişin “efradını cami” şümullü bir ifadesi ve bir remzidir.”
“Sa’y etmek: Fıtratlarda meknuz olan arayışın bir ifadesidir. Her insanın –bila istisna- aradığı, Rabbidir.” Sa’y bu arayışı sembolize etmekte ve yaşatmaktadır.
“Asrı Saadeti yaşamak: Hac ya da umre Mekke ve Medine gibi Mukaddes mekânlarda cereyan eder. Buralar, aynı zamanda Resulü Ekrem (s.a.v.) başta olmak üzere bütün ashabın ayak bastığı bir kısmının halen yattığı mukaddes beldelerdir. Ravza-i Mütahhara, Bedir, Uhud, Hendek, Sevr, Hira-Nur, Kuba, Cennetül Baki gibi mübarek mekânların bize neler hatırlattığı malumdur. Vahye sahne olmuş o toprakları, âlemler rahmet olan Resulü Ekrem’in Yüzünü görmenin, sesini duymanın, o mekânları seyir edip, ibretle tefekkür etmenin müminlere neyi hatırlatacağı her türlü izahtan varestedir.” (HAC-Hac Arafat’tır/ Sayfa 23-30/ Prof. Dr. Haydar Baş)
Sır ve Hikmetlerine vakıf olarak yapılacak Hac ya da Umrenin faziletine ermek için mutlaka bilgi, aşk ve heyecana ihtiyaç vardır.
Uğur Kepekçi / 14 Mayıs 2014
