Bazı aklı evveller “Kuranı oku anladığın kadar amel edersin” gibi sığ ve tehlikeli bir fikir öne sürerek Kuranın ruhundan uzak bir şekilde anlaşılmasına kapı araladılar. Dinin esaslarını Kuranın özünden ve Kuranın ahlakından uzak gözü gönlü kör olanların eline teslim ettiler. Elbette kâmil insanlara ve ahlakı Kuran olanlara sözümüz olamaz…
Büyükler “Bir aracı kullanmasını bilmeyenin eline verdiğiniz zaman sürekli kaza yapmasına sebebiyet verirsiniz” buyurmakla meselenin önemini işaret etmiştir.
Bir olayı bir sözü, her insanın algılaması, her insanın yorumlaması yaşaması ayrıdır. Allah’ın kitabı anlaşılmak üzere yolanmış esaslardır. Ancak her insan kafasına göre anlamaya yaşamaya çalışmasın diye de uygulayıcı olarak Peygamber, Ehl-i Beyt ve seçtiği dostlarını görevlendirmiştir.
Bir ayetin gerçekten Allah’ın maksadına göre anlaşılması için mutlaka Hz. Muhammed’e Onun Ehl-i Beytine ve Onların yolundan giden kâmil mürşitlere ihtiyaç vardır.
Prof. Dr. Haydar Hocamdan Allah razı olsun makamını âli komşusunu Hz. Muhammed ve Ehl-i Beyt eylesin bize şöyle nasihat ederdi: “Kuranı hem güzel okumasını öğrenin hem de sağlam kaynaklardan, ahlakı Kuran olan kâmil insanlardan yararlanın ki verilmek istenen mesajı anlayın hayatınıza tatbik edin. Ancak bu yolla Kuranı anlar, ahlakını elde edersiniz”
Rahmetli hocamızın mesajından sonra okumanın anlamanın hem de ehil ellerden ders almanın ne kadar önemli olduğunu daha iyi anlamaya başladım. Elhamdülillah.
Ne demek istediğimizi daha açık ortaya koymak için Bakara suresi 177. Ayeti örnek seçtik. Bu ayeti normal bir meal mantığıyla anlamaya çalışınca gerçekten de Allah’ın muradını tam anlamak zordur. Ama işin ehli olanlar, ayetin iniş sebebini, nerede nazil olduğunu, o ayet hakkında peygambere sorulan soruları toparlayıp da samimi bir şekilde bize sunduğu zaman; gerçekten de insanın imanı olgunlaşmakta, işin hikmetini kavramakta ve yaşamakta daha kolay yol almaktadır.
Bakara süresi 177. ayette Cenab-ı Hak söyle buyurur:
“Yüzlerinizi doğuya ve batıya çevirmeniz erdemlilik değildir. Asıl erdemli kişi Allah’a, ahiret gününe, meleklere, kitaba ve peygamberlere iman eden; sevdiği maldan yakınlara, yetimlere, yoksullara, yolda kalmışlara, yardım isteyenlere ve özgürlüğünü kaybetmiş olanlara harcayan; namazı kılıp zekâtı verendir. Böyleleri anlaşma yaptıklarında sözlerini tutarlar; darlıkta, hastalıkta ve savaş zamanında sabrederler. İşte doğru olanlar bunlardır ve işte takva sahipleri bunlardır.” (Bakara suresi: Ayet 177)
Şimdi de ilgili ayet hakkında başvurduğumuz Tibyân Tefsirden bilgileri paylaşarak Allah’ın bize verdiği mesajı anlamaya çalışalım:
Bu ayeti kerime insanı olgunlaştıran esasları apaçık göstermektedir. Bunlar da sağlam imanın iyilik ve yardımla süslenmesidir. Ayeti kerimede imanın esasları iyilik ve yardım yoluyla süslenmesi bildirilmiştir. Bu hasletleri kendisinde toplayan bir kimsenin iman ve itikadına sadakatle bağlılığı ortaya konmuştur. Ve bu kişiler de takva ile methedilmiştir.
Peygamber efendimiz (s.a.a) bu ayet hakkında şu müjdeyi vermiştir:
“Kim bu ayetle amel ederse gerçekten imanını olgunlaştırır.”
Yine bu ayetin açıklamasında Peygamberimizin şu hadisine yer verilmiştir:
Bu ayet nazil olduktan sonra peygamberimize hangi sadakanın ecri büyüktür diye sorulur:
“Sadakanın faziletli olanı vücudun sıhhatte iken mala kıymet verdiğin yaşayacağını umduğun ve bu itibarla ilerisi için fakirlikten korktuğun bir zamanda geciktirilmeksizin verilen maldır. Can boğaza gelinceye kadar geciktirip de o vakit malımın şu kadarı falana şu kadarı falana deme ki o anda ister istemez mal senin değil gösterdiğin kimselerindir.”
Diğer bir hadisi şerifte de şu beyana yer verilmiştir:
“Biçareye verilen sadaka bir sadakadır. Fakat akrabaya verilen iki sadakadır.” (Tibyan Tefsiri /Tercüme Ahmet Davutoğlu/ 1. Cilt /sayfa 113)
Allah bu ve diğer ayetlerle amel etmeyi nasip eylesin. Ki kurtuluş yolu budur.
Uğur Kepekçi
