Her yaşanan olaydan sonra, yapılan işten sağlanan kâr ya da zarar muhasebe edilmelidir. Geçmişte yapılan hataların ya da zararın tekrarlandığı takdirde, zarar üzerine zarar gelecek ki bunu hiçbir akıl sahibi kabul edemez.
Günlük hayatımızı bu şekilde organize ettiğimiz takdirde, gelecekteki işlerin daha elverişli olması, hayatın daha verimli bir hale dönüşmesi sağlanır; böylece daha mutlu bir hayat gerçekleşir.
İnsanlar ahir zamanda, gittikçe daha günlük, daha hesapsız ve daha bencil bir hayat sürmeye alıştığı için maalesef istenilen nefis muhasebesi yapılamamaktadır.
Nefis muhasebesi günü birlik değil ama bazı özel zamanlarda, kısmen yapılabilmektedir. Bunlar, yakınımızda gerçekleşen ölümler, olağanüstü olaylar ve bayramlardır. Geçtiğimiz günlerde Kurban Bayramını idrak ettik. Gücü yetenler kurban kestiler, herkes kendi kudretince ve idrakince Kurban Bayramının gereklerini yerine getirdiler. Kurbanlar kestiler, bağışlar yaptılar, bağışlanmak adına. Dolayısıyla kurbandaki teslimiyeti, fedakârlığı, ikram ve lütufları tefekkür ettiler, nefislerini muhasebe ettiler. Elbette ki herkes kendi idrakince bu muhasebeden istifade etmiştir.
Ama asıl olan arada sırada yapılan muhasebe değil, her an muhasebe halini yaşayabilmektir.
Hz. Ömer’le alakalı bir kıssa anlatılır. Hz. Ömer halife olduktan sonra ücretli bir adam tayin eder. “Senin görevin bana her gün ölümü hatırlatmak olsun” der. Adam da ona her gün “ya Ömer ölüm var” diye hatırlatma yapar. Günün birinde Hz. Ömer, adamı yanına çağırır ve “senin görevin sona erdi. Bundan sonra bana ölümü hatırlatmana gerek kalmadı. Çünkü gördüm ki saçıma sakalıma ak düşmüş, bunlar bana ölümü hatırlatmaya yeterlidir. “demiş.
Bu kıssa, kişinin nefis muhasebesi hakkında önemli bir hatırlatmadır. Burada, kişinin ölümü hatırlamakla daha ciddi bir muhasebeye giriştiği, dolayısıyla da hayatta daha dengeli ve daha hesaplı davranmasının sağlandığı anlatılmak istenmiştir.
Prof. Dr. Haydar Baş Hocamız bir sohbetlerinde: “İnsanlar, ahiret gününe ve hesaba çekileceklerine istenilen derecede iman etselerdi; da az günah işlerlerdi.” İfadesiyle nefis muhasebesinin önemine işaret etmişti.
Gerçekten de muhasebe eden kimse, yapacağı işten kâr ya da zarar edeceğini önceden tahmin edebilirse, ona göre davranır. Daha çok nefis muhasebesi, daha az hatayı sağlayacağını unutmadan bir hayat sürmeyi dua ve niyaz ediyorum.
Uğur Kepekçi / 19 Ekim 2013
