Mutlu bir yaşamı hayal edenler, doğru bir yol bulup doğru insanları dost edinerek aşırılıklardan kaçınıp orta yolu tercih ettikleri takdirde daha az risk altına girerler. Be nedenle "orta yol güvenli yoldur" diyebiliriz.
Âlemlere Rahmet Hazreti Muhammed (s.a.a.) bir hadisi şeriflerinde aşırılıklardan sakınılmasını tavsiye etmiştir: "Dinde aşırılıktan sakının. Sizden öncekileri, dinde aşırılıkları helâk etmiştir!" (Nesai, Hacc 217)
Yüce Allah da bizlerin orta yolu tercih etmemizi istemiştir:
"Böylece sizi vasat bir ümmet kıldık ki, insanlara karşı Şahitler olasınız. Peygamber de sizin üzerinize şahit olsun…" (Bakara/143)
Yüce Allah ilahi buyruklarıyla dünya hayatının bir imtihan süreci olduğunu beyan etmiş, biz kullarından ne dünya için ahiretimizi ne de ahiret için dünyamızı tercih etmememizi istemiş. İlahi buyruklar ve büyüklerin sözleri Müminlerin iki kanatlı kuş misali bir kanadını dünya diğer kanadını da ahiret için çırpmasının gereğine işaret etmiştir.
Bu konuda da en doğru bilgileri Çağın Bilgesi Prof. Dr. Haydar Baş'tan öğrenelim:
"İslam, ifrat ve tefritten uzak mutedil (orta) bir yoldur. Yani Onda ne aşırılık ne de yetersizlik bulunmaktadır.
Mutedil yol, ilim ve hikmete dayanan, fıtrata ve Hakk'a uygun tabii bir yoldur. Zaten İslam hiçbir aşırılığa, haddi aşmaya müsaade etmez ve insani fıtrî dengeye davet eder.
Mutlak yeis (ümitsizlik) ve mutlak emniyet küfür sayılmış; ümit ve korku dengesi kurulmuştur. Bu orta yola göre itibar son nefesedir.
İslam'ın mutedil olmasının pratik anlamı şudur: İslâm olaylara gerçekçi yorum getirmekte ve çözüm yolu göstermektedir.
Örnek vermek gerekirse Müslüman, haksızlık yapmayan, ama haksızlık karşısında da susmayan; normal şartlarda kimsenin elinden ve dilinden zarar görmediği insandır. Bu yönüyle o denge adamıdır. Saldırgan olmaz, ölçü ve adaletten de ayrılmaz.
Tarih boyunca İslam'a zarar verenler, kemalden nasip almamış, dengesiz, saldırgan tiplerdir. Ölçüyü bilmemek, olgunlaşamamak, itiraz hastalığı, karakter düşüklüğü, bu kişilerin İslâm'a itiraz etmelerinin temel sebeplerindendir. Bunların dahi, hidayet ve rahmetten istifadesini temin etmek, gerçek Müslümanların görevidir. (Prof. Dr. Haydar Baş, Din Tahripçilerine Kur'an-ı Kerim'in Cevabı, sayfa 11-13)
