Prof. Dr. Haydar Baş Hocamızın zamanın mahiyeti ve önemi hakkındaki Veda Hutbesi'nde İnsan Hakları eserinden bir önceki makalede "Hakk'ın tecellisi olan zaman, mübarek ve mukaddestir" tespitini ve zaman nedir sorusuna cevabı aktarmıştık. Bu makalede de adı geçen eserden Prof. Dr. Haydar Baş Hocamızın dönen zamanın sırrını izah eden bilgileri aktaracağız:
Dönen zamanın sırrı
Resulü Ekrem'in (sav) Vedâ Hutbesi'nde bir diğer ifadesinde de zaman hakkında şöyle buyurmuştur: "Zaman döndü dolaştı, nice devirler yaptı; yine Allah'ın yeri göğü yarattığı sıradaki hali üzere geldi. Allah nezdinde ayların sayısı on ikidir..."
Resulü Ekrem'in (sav) bu sözü, bir hakikatin tespiti olarak açılmayı gerektirir. Bu mübarek ifadede başlıca üç anlam olabilir:
1. Âlem ilk yaratıldığında her şey aslî asaleti üzerinde idi. Her şey temiz ve mükemmeldi. Alemde kötülükler, zulümler yoktu. Allah'ın hükmü bütün şümulüyle ortada idi. Daha sonraları (yine Allah'ın iradesi dışında kalmamak şartıyla) birçok devirlerde kötülükler etrafa yayıldı. Hak-bâtıl mücadelesi inişli çıkışlı grafikler çizdi. Ancak Resulü Ekrem'in gelmesiyle bâtıl, zevale mahkûm oldu. Hak galebe çaldı. Hakk'ın iradesiyle beraber, rızasının da olduğu bir devir başladı. Hakk'ın hakimiyetinin yüksek olduğu bir devir. Hak ve adâlet, baştaki gibi tesis edildi. Çünkü Resulü Ekrem'in gelmesiyle, hakikatler ikmal edildi ve din kemâle erdi. Sanki Kâinatın ilk yaratıldığı andaki mükemmelliğe yöneldi âlem. Bir anlamı bu.
2. Her şey aslına rücu edecektir. Her şey Hak'tan geldi ve yine Hakk'a dönecektir. Bütün mahlukat Allah'a dönecektir. Zaman da Ahir Zaman Nebi'sinin gelmesiyle Allah'a yöneldi. Burada anlatılan, bir nevi mahlukatın seyr-i sülûkudur. Artık zaman aslına rücu etmek için Allah'a yönelmiştir.
3. Bu ifadenin bir manası da kıyametin yaklaşmasıdır. Esasen âlemin ilk yaratılmasıyla kıyamet arasında benzerlik vardır. Resulü Ekrem'in varlığı kıyameti haber veriyor. Zira 0, Ahir Zaman Peygamberidir; kıyametin yaklaştığını haber veren müşahhas bir haberdir, delildir.
Yaratan Allah (cc), yok etmeye, yıkmaya da kadirdir. Kaldı ki, kıyamet; âlemin yok olması, bir hercümerce gitmesi demek değildir. Kıyamet, âlemin değiştirilerek başka bir âleme tebdil edilmesidir. O halde, bir nevi yeni bir yaratılıştır. Bu haliyle kıyamet, ebetteki ilk yaratılışa benzeyecektir.
Zira aynı kudret tarafından gerçekleştirilen ilk yaratma ve kıyamet birbirinin benzeridir ve aynı külli iradenin tezahürleridir.
Sonuç olarak diyoruz ki; hangi anlamı alınırsa alınsın, zaman Allah'ın bir mahlukudur. İnsanların amellerinin şahididir.
Halifetullaha namzet kâmil insanın zamana hâkim olması lazımdır. Her mükellef insan, zamanı en iyi şekilde değerlendirmeli, zamanı lehine çevirmelidir? Zamanın avuç içine alınması tabirini iyi tahlil etmek lazımdır. Zamanın en verimli ve en hayırlı bir şekilde kullanılması için sahipsiz olmamak, bir merkezî otorite etrafında Allah'a yönelmek lazımdır."
(Prof. Dr. Haydar Baş / Veda Hutbesi'nde İnsan Hakları / 1995. Dördüncü Baskı / Sayfa 133-137)
(Devam edecek…)
