Kendini ibadete adayan ve kulluk yolunda gayret ortaya koyan hemen herkesin en büyük isteği; Allah’ın ve Resulünün istediği Zühd’ün hakikatine erişmektir. Ancak her iş gibi bu kadar ciddi bir mesele olan Zühd’ün de hakikatini elde etmek için yoğun bir çaba ortaya koymak gerekmektedir.
Öncelikle Zühd’ün mahiyetini bilgi olarak (İlmel yakîn), sonra görerek (aynel yakîn), sonra da yaşayarak( hakkal yakîn), elde etmek lazımdır.
Bir manası da takva olan Zühd; aza kanaat etmek, Allah’ın takdirine rıza göstermek, elde olan dünyalığa sevinmemek, elden çıkana üzülmemek, elde bulunmayan şeyi de istek olarak gönülde tutmamak; haramları terk etmek, Allah'la meşgul olmayı engelleyen her şeyi terk etmek, ibadete yönelmek gibi birçok manaya da gelir.
Ehl-i Beyt’in bu konudaki beyanları bize çok ciddi ufuklar açacaktır. İmam Cafer Sadık (a.s.) zühd hakkında şöyle buyuruyor: “Kim dünyada zâhid olursa, Allah onun kalbinde hikmeti sabit kılar. Dilini hikmetle konuşturur. Dünyanın ayıplarını, hastalıklarını ve ilaçlarını ona gösterir. Onu bozulmamış olarak dünyadan çıkarıp selam yurduna ulaştırır.” ( İmam Cafer Es- Sadık / Prof. Dr. Haydar Baş / sayfa 418)
Her kapının bir anahtarı vardır, hayır kapılarının anahtarının da Zühd olduğu hakkında İmam Cafer Sadık(a.s.) şöyle buyurmuştur: “Hayrın tümü bir eve konulmuş ve evin anahtarı olarak da Zühd öngörülmüş”
Sonra İmam Cafer(a.s.) sözlerini şöyle sürdürdü: “Dünyada azla yetinmedikçe kalplerinizde imanın tadını almanız mümkün değildir.” (age /sayfa 419)
Dünya ve ahiretin hayrının da ancak zühd ile elde edileceğini Cafer Sadık (a.s.) haber veriyor: “Allah bir kuluna hayır diledi mi, onu dünya ile ilgili olarak zühd sahibi kılar, dinde derin kavrayış sahibi olmasını sağlar ve ona kusurlarını gösterir. Kime bu özellikler verilmişse, ona dünya ve ahiret hayrı verilmiş demektir.” (age /sayfa 421)
Dünya malına; dünyanın lezzetlerine, şehvetlerine, şan ve şöhretlerine, önem vererek zühd hayatını elde etmek asla mümkün değildir. Dünyayı sadece ahiret yurdundaki güzelliklere ulaşmaya vesile ve imtihan yurdu olarak değerlendirmek lazımdır.
Yine İmam Cafer (a.s.) bu konuda da çok güzel bir uyarıda bulunmuştur: “Dünyaya ihtirasla sarılan kimse ipek böceğine benzer, etrafındaki kozayı ördükçe ondan çıkması da zorlaşır, sonunda kahrından ölür.” (age / sayfa 423) Gerçekten de öyle değil mi? Dünyaya bağlandıkça, dünyalık elde ettikçe, kendi etrafımıza ördüğümüz duvarlardan, Hak ve hakikati görmemiz mümkün olmamaktadır.
Eğer zühd dünya hayatına önem vermemek ise; talip olduğumuz dünyanın mahiyetini de çok iyi bilmeli, ona öylece yaklaşmalı, münasebetlerimizi de ona göre tertiplemeliyiz. Bakınız yine İmam Cafer (as.) bizi bu konuda da uyarıyor: “Ali (a.s.)’ın kitabında şöyle yazar: Dünya bir yılana benzer. Dokunduğun zaman yumuşaktır, fakat içinde ölümcül bir zehir vardır. Akıl sahibi olan yetişkin kimse bundan kaçar. Ama cahil çocuk ona sahip olmak ister.” (age / sayfa 425)
Dünyada aza kanaat etmek yerine; lezzet üstüne lezzet, servet üstüne servet, şöhret üstüne şöhret katarak zühd elde etmemiz, böylece de imanın lezzetini almamız mümkün görünmemektedir. Öyleyse dünyalık istekleri azaltarak; salih amellerimizi çoğaltarak, zühd sahibi olmalıyız. Vesselam.
Uğur Kepekçi / 16 Mart 2014
