Bayram sevinç demektir, bayram paylaşmak demektir, bayram göz aydınlığı demektir, bayram ikramlaşma demektir, bayram barış demektir, bayram esenlik demektir, bayram birlik demektir, bayram beraber olmak demektir, bayram büyükleri ziyaret demektir, bayram çocukları sevindirmek demektir. Bu sıfatları uzatmamız mümkün. Millet olarak bayramlar bizim kültürümüzde, bizim medeniyetimizde müstesna yeri olan zaman dilimleridir. Her yaştan insanımız, bayram günlerini özler. Geçmiş adına da gelecek adına da çok ama pek çok hatıra ve ideal bayramımızı bayram eder.
Bizim gibi inancı kültürü medeniyeti haline gelen toplumlar bilerek veya bilmeyerek birçok güzelliği iç içe yaşar. İşte bunlardan birisi her hafta idrak ettiğimiz bayram günü olan Cuma günüdür. Özellikle Anadolu da bu günün kıymeti ve kutlanması daha bir anlamlıdır. Çocukluk ve gençliğimin ilk yıllarını geçirdiğim Anadolunun serhat şehri Kiliste de Cuma çok farklı kutlanırdı.
Perşembe günü gecesinden minarelerde salalar okunur ve annemiz bizi yatsı namazına gönderirdi. Kâh babamızın yanında kâh mahallenin çocukları ile camiye yatsı namazına giderdik. O akşam bir başka kalabalık olurdu camiler. İmam efendi, iman tazeleme duası yaptırır, nikâh tazeleme duası yaptırırdı. Genellikle Cuma geceleri, o hafta içerisinde hakka yürümüş olanlar için tevhit okunurdu. Tevhitlerde şeker, lokum dağıtılır; gül suyu ikram edilirdi. Cuma gününün heyecanı bütün cemaati sarardı. Evimize gittiğimizde hemen Kuran-ı Kerimin başına geçilir ve Yasin-i Şerif okunurdu. O akşamdan başlar, Cuma günü boyunca selat-ü selam getirirdik. Cuma günündeki duaların makbul olduğu müjdeli anı kollardık sürekli. Sabah gusül abdesti tazelenir, kokular sürülür ve Cuma namazına giderdik. Camiye erken gitmek adettendir, Cuma günleri. Bu şekilde zaman bulup ta görüşemediğiniz birçok insanla sohbet imkânı bulursunuz. Dostluklar tazelenir, dertler paylaşılırdı. Cuma günleri esnafın da bayramı idi. O gün alışverişler de çok canlı geçerdi. Hele cami avlularına kurulan tezgâhlar bir farklı iş yapardı. O günler toplum olarak daha çok birbirimize kenetlendiğimiz günlerdi. İnsanlar kolay kolay birbirine küsemezler; küsseler de uzun süre küskün kalamazlardı. Bu arada kabir ziyaretlerini de belirtmem gerekir. Sabahın ilk ışıkları ile kabristan yolları kalabalıklaşmaya başlardı. Ahrete intikal etmiş olan akraba, konu komşuyu ziyaret ederdik. Mezarlığın girişindeki Yunus Emrenin deyişi zihnime, gönlüme nakşolmuştur. Mal sahibi mülk sahibi - Hani bunun ilk sahibi - Mal da yalan mülk de yalan - Var biraz da sen oyalan
Cuma günü hakkındaki hadisi şerifler, bizim hayatımıza şekil vermiş. O hal ise barışın, esenliğin, millete ve devlete bağlılığın ölçüsü olmuş sürekli.
Cuma gününün faziletini isterseniz hadislerle tekrar hatırlayalım.
- Cuma günü, büyük bir gündür; Allah Teâlâ, İslamı ve Müslümanları onunla şereflendirmiştir. Allah Resulü (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:"Üzerinde güneşin doğduğu en hayırlı gün Cuma günüdür. O gün Adem (a.s.) yaratılmış, o gün cennete sokulmuş, o gün yere indirilmiş, o gün tövbesi kabul edilmiş, o gün ölmüştür. O gün kıyamet kopar ve o gün cennettekilerin Allah Teâlâyı anma günüdür.(Müslim)
-Cuma günü daha önceki kitap ehline de verilmişti. Fakat onlar, onu kabul edip etmeme konusunda ihtilaf edince, o gün kendilerinden alındı. Ondan sonra bize verildi ve bizim için bayram günü yapıldı.
-Günlerinizin en faziletlisi cuma günüdür. Bu sebeple o gün bana çokca salâtü selâm getiriniz; zira sizin salâtü selâmlarınız bana sunulur.(Ebû Dâvûd)
-Büyük günahlardan kaçınıldığı sürece, beş vakit namaz ile iki cuma ve iki ramazan, aralarında geçen günahlara keffaret olur.(Müslim)
-Bazı kimseler cuma namazlarını terketmekten ya vazgeçerler veya Allah Teâlâ onların kalplerini mühürler de gafillerden olurlar.(Müslim)
Sevgili okurlar bugün Cuma günü ve sizin Cumanızı kutluyorum. İstifademiz bol olsun.
