İnsanoğlu ruh ve bedenden yaratılmıştır. Yani topraktan
yaratılan beden ve Allah'tan nefha olan ruh. İnsanın beden olarak maddi alemden
gıdalanmaya, manevi olarak da ruhunu beslemeye ihtiyacı vardır. Ruh ve beden
sağlığını etkileyen ortak alanlar vardır. İşte bu kesişme kümesinin
yoğunlaştığı ay Ramazan ayıdır.
Bilim geliştikçe, Ramazan ayının ve orucun psikolojik,
sosyolojik açıdan önemi her geçen gün daha iyi anlaşılıyor. İnsanoğlu inanarak,
kural ve kaidesine uyarak Ramazan ayını idrak ettiği zaman gereken faydaları
elde edecektir.
Orucun hikmetlerini konu edinen birçok eser mevcuttur. Bu
konuda bir hadisi şerif ile yetinelim. Hz. Peygamber (sav), 'Kalplerinizi az
gülmek ve az yemekle ihya edin, açlık ile temizleyiniz ki yumuşasın ve
parlasın' buyurmuştur.
Hak dostlarının oruç ibadetine özel bir önem verdiği bilinen
bir gerçektir. Prof. Dr. Haydar Baş hocamızın hayatını anlatan tespitlerden bir
tanesi de, ‘O’nun hayatı oruçtu’ denebilir. O farz olan ramazan orucunun
yanında her fırsatta oruç tutan bir insandı. Hatta ömrünün son yıllarında
neredeyse her gün oruçluydu desek yeridir.
Orucun psikolojik, sosyolojik faydalarının yanında insan
sağlığı üzerine faydaları da bilimin inkişafı ile daha iyi anlaşılmaktadır.
Bilim dalı olarak nörobilim son yılların parlayan
yıldızlarından birisi. Ayrıca hücre seviyesinde yapılan bilimsel buluşlar ile
insan organizması daha iyi anlaşılmaya başlandı. Konumuz ile ilgili olması
açısından bir iki bilgiyi nakletmek isterim.
Yakın geçmişte oruç tutmak ile bağışıklık sisteminin
desteklendiğine dair veriler ortaya çıkmıştı.
Oruç ile kök hücreler uyarılıyor ve hücreleri özellikle
de kan hücreleri kendilerini yeniliyorlar.
Oruç ile yaşlanmış hücreler ölüyor ve bunların yerine
yeni hücrelerin yapımı tetikleniyor.
Nörotrofik faktör, vücudumuzdaki son keşfedilen
harikalardan birisidir. Görevi, sinir yapımızın (nöron) gelişiminde,
canlılığının korunmasında ve fonksiyonlarının sürdürülmesinde önemli rol oynamasıdır.
Bu şekilde insan beyin yapısı, yetenekleri, öğrenme eğrisi, hafıza gücü müspet
olarak etkilenmektedir. İşte bu nörotrofik faktör oruç tutmakla artıyor.
Oruç ile ilgili daha birçok nörobilim buluşlarının
olduğunu da belirtelim.
Hemen altını çizmemiz gereken husus şudur. Ramazan'ı
idrak etmek ve onu iyi karşılamak onu memnun etmek kulluğun gereğidir. Biz Müslüman olarak ne yaparsak, Allah rızası
için yaparız. Oruç tutarken de asıl hedefe kilitlenmek gerekir; o da kulluktur.
Zaten Allah'a kulluğun gerekleri yerine getirildiği zaman, insan manevi olarak
da maddi olarak da kazanımlar elde edecektir. Hatta nasılını bilmesek bile,
yararlılık söz konusu olacaktır. Hocalarımızdan hep işitmişizdir. Suyun faydaları konusunda saatlerce
konuşmak ciltlerce kitap okumakla suyu içmiş olmanın faydası elde edilemez.
Bütün bunlar yapılmasa da, bir bardak su içildiğinde sudan istifade söz konusu
olacaktır.
"İnsanlar helâk oldu, ancak alimler kurtuldu.
Alimler de helâk oldu ancak, ilmiyle amel edenler kurtuldu. İlmiyle amel
edenler de helâk oldu, ancak ihlâs sahibi olanlar kurtuldu. İhlâs sahibi
olanlar da büyük bir tehlike içindedirler" hadisinden de anladığımız bilgi
önemli, ancak amel daha önemli ancak bütün bu amelin ihlas içinde yapılması
gerekmektedir. Yani ibadet matematik değildir, Allah'ın rızasına dönük, hayatın
bütününü kapsayan bir esastır.
“ Ey Allah'ım; Recep ve Şaban’ı bize mübarek kıl,
bizi Ramazana kavuştur” dualarına icabet eden Rabbimize şükürler olsun.
