BLUE JEAN PANTOLAN VE OSMANLI / Ecz. İbrahim Beşe

Yazının başlığına bakınca ne ilgisi var diyebilirsiniz!

Batı kültürünün etkileri olarak bildiğimiz “kot” denilen blue jean pantolonun tarihçesinin Osmanlı ile yakından ilgisini, dünyaca ünlü duayen tarihçimiz Prof. Dr. Halil İnalcık Hocanın, “Devlet-’i’Aliyye” isimli kitabından öğreniyoruz.(*)

 İnalcık Hoca bu konuda şunları yazıyor;

“18. yüzyıl başında İzmir’den Marsilya’ya yapılan ihracatın üç milyon Fransız lirası gibi yüksek bir meblağa ulaşması, merkantilist Fransız hükümetini telaşa düşürmüştü. Marsilya Ticaret Odası arşivlerinden yararlanan Paul Masson,  İzmir’den büyük miktarda ithal edilen beyaz ve mavi renkte kalın pamuklu kumaşın İspanya’ya yeniden ihraç edildiğini, İspanya’nın da bunları plantasyonlarda çalışan köleleri giydirmek üzere Amerika’daki kolonilerine gönderdiğini anlatır. Daha sonra, bu aynı mavi pamuklular Birleşik Devletlerin güney eyaletlerindeki pamuk tarlalarında çalışan siyah köleleri giydirmekte kullanıldı. Bizim bugün blue jean diye bildiğimiz bu kumaş, kendilerini emekçi sınıflara yakın hisseden solcu gruplar yoluyla önce Amerika’da, sonra da bütün dünyada gençlerin gözdesi oldu. Blue Jean’ın boyanmasında kullanılan, batı dillerinde “indigo” denilen mavi boya, çivit daha 15. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu’nun en büyük ithalat kalemleri arasındaydı.”

Halil İnalcık Hoca, Türklerin tarihini çarptırmayı adet haline getiren bir kısım Batı tarihçilerine, Osmanlı arşivlerinden verdiği örneklerle onları gerçekleri kabul ve ikrar etme noktasına getirmiştir.

Halil İnalcık Hocanın bu eserinden öğreniyoruz ki; emperyalistlerin önce kölelerine, sonra kovboylarına, daha sonra da Batı kültürü diye dünyaya giydirdikleri blue jean’ı, medeni Batı’nın çıplak ayağına ilk biz geçirmişiz.

Yarın ola hayrola! 

Kilis’te bir söz vardır: “Su aktığı yerden bir daha akar”

Ecz. İbrahim Beşe